Wie is Jezus?
Niet alleen een leraar, niet alleen een historisch figuur. Een toegankelijke uitleg over wie Jezus is volgens christenen - en waarom Hij het middelpunt is.
Zijn naam ken je waarschijnlijk wel. Van Kerst, van Pasen, van The Passion op tv. Van een vloek, een schilderij, een kerktoren. Jezus is overal - en toch blijft de vraag staan: wie is Hij eigenlijk?
Dat is precies de vraag die christenen zichzelf ook stellen. En het antwoord dat zij geven, is groter dan de meeste mensen verwachten.
Niet alleen een leraar
Begin bij het historische. Jezus was een echte persoon. Hij leefde in de eerste eeuw, in Israël, onder Romeinse bezetting. Hij groeide op in Nazaret - een onbeduidend stadje in Galilea. Hij leefde als Jood, kende de Schriften, ging naar de synagoge. Geen Europeaan. Geen kerkfiguur in een toga. Een man van zijn tijd en plek.
Rond zijn dertigste begon hij publiek op te treden. Hij trok rond, genas zieken, vertelde verhalen, sprak mensen recht aan op hun leven. Zijn boodschap was simpel en radicaal tegelijk: het Koninkrijk van God is dichtbij.
Veel mensen - ook buiten het christendom - zien Jezus als een groot moreel leraar. Zijn uitspraken over liefde, vergeving en barmhartigheid hebben de wereld diep beïnvloed. De barmhartige Samaritaan. De verloren zoon. Heb je vijanden lief. Geef de ander ook de andere wang.
Maar christenen stoppen daar niet. Want Jezus vroeg niet alleen om zijn woorden te volgen. Hij vroeg om hém te volgen. Dat is een ander soort claim.
De Zoon van God - wat betekent dat?
Dit is de kern. Christenen geloven dat Jezus de Zoon van God is. Niet in biologische zin, maar in de zin van unieke verbondenheid: in Jezus is God zelf dichtbij gekomen.
Dat klinkt abstract. Maar het idee is heel concreet: God bleef niet op afstand kijken. God werd mens. Leefde het menselijk bestaan van binnenuit. Kende honger, vriendschap, verdriet, uitputting en pijn. Werd afgewezen. Stierf.
Christenen noemen dat de menswording. En het is misschien wel de meest radicale gedachte in het christelijk geloof. Niet: de mens klimt op naar God. Maar: God daalt neer naar de mens.
Het kruis - geen mislukking
Jezus eindigde aan een kruis. Kruisiging was de wreedste executiemethode die het Romeinse Rijk kende. Bedoeld voor slaven en opstandelingen. Publiek. Vernederend. Fataal.
Historisch gezien was er een logica: Jezus botste met religieuze machthebbers, hij zorgde voor onrust in Jeruzalem, hij paste nergens netjes in. Dat maakte hem gevaarlijk.
Maar christenen zien onder die historische laag iets diepers. Zijn dood was geen ongeluk, geen tragisch einde van een veelbelovende beweging. Jezus gaf zijn leven - vrijwillig, bewust - om de breuk tussen God en mensen te herstellen. Dat heet verlossing.
Het kruis laat volgens christenen twee dingen tegelijk zien: hoe ernstig het kwaad is, en hoe ver Gods liefde gaat. Geen van beide hoeft weggemoffeld te worden.
En toen - de opstanding
Drie dagen na zijn dood was het graf leeg. Zijn volgelingen zagen hem. Spraken met hem. Aten met hem.
De opstanding is het hart van het christelijk geloof. Niet als metafoor, niet als gevoel. Christenen geloven dat God Jezus werkelijk uit de dood heeft opgewekt.
Dat verandert alles. Zonder opstanding is Jezus een geëxecuteerde leraar met goede ideeën. Mét de opstanding is hij - zoals christenen zeggen - Heer en Redder. Levend. Nog steeds.
Pasen is daarom het belangrijkste feest in het kerkelijk jaar. Niet de lente, niet de eieren. Maar de overtuiging dat dood niet het laatste woord heeft.
Jezus nu
Christenen geloven niet dat Jezus ergens in het verleden is blijven steken. Ze geloven dat hij nu leeft, en door de Heilige Geest werkzaam is in mensen.
Daarom bidden ze tot hem. Daarom spreken ze over een persoonlijke relatie. Niet als vrome taal, maar als uitdrukking van iets wat ze echt ervaren: dat Jezus niet alleen een historische figuur is, maar iemand die er nu nog toe doet.
Jezus volgen betekent dan ook niet: de regels van een religie nakomen. Het betekent: leven in verbondenheid met hem. Liefhebben zoals hij liefhad. Dienen. Eerlijk zijn. Vergeving ontvangen én geven.
Waarom hij het middelpunt is
In het christelijk geloof is Jezus niet één thema naast anderen. Hij is de sleutel. Wie wil weten hoe God is, kijkt naar Jezus. Wie wil weten wat mens-zijn bedoelt, kijkt naar Jezus.
In hem zien christenen Gods liefde voor gebroken mensen. Zijn nabijheid bij zieken, armen, buitengeslotenen. Zijn eerlijkheid over schijnheiligheid. Zijn bereidheid om te dienen in plaats van gediend te worden.
Woorden als genade, vergeving, hoop en Koninkrijk van God - ze staan niet op zichzelf. Ze draaien allemaal om hem.
Dat is de claim van het christelijk geloof. Niet alleen dat Jezus inspirerend was. Maar dat in hem God zichtbaar werd.
Je kunt Jezus waarderen zonder christen te zijn. Maar christelijk geloof begint precies daar waar iemand hem niet alleen bewondert, maar vertrouwt.
Verder lezen
- Wat is het christelijk geloof?
- Wat gebeurt er na de dood?
- Begrip: Jezus
- Begrip: Opstanding
- Begrip: Verlossing
- Begrip: Menswording
- Begrip: Pasen
- Vraag: Wie is Jezus en waarom is Hij belangrijk?
- Wat is verlossing?
- Wat betekent incarnatie?
- Wat wordt bedoeld met een 'persoonlijke relatie met Jezus'?