Het kruis

Het kruis staat symbool voor lijden en liefde.

Voor christenen laat het kruis zien hoe ver God gaat voor mensen.

Context

Het kruis is het universele symbool van het christendom. Oorspronkelijk was het een Romeins martelwerktuig - een houten constructie waaraan veroordeelden werden vastgenageld of -gebonden om langzaam te sterven door uitputting en verstikking. De transformatie van schande-symbool naar heilig teken begon al in de eerste eeuwen van het christendom. Keizer Constantijn schafte kruisiging als strafmethode af in de vierde eeuw, en het kruis werd geleidelijk het belangrijkste christelijke symbool. Er bestaan verschillende vormen van het kruis: het Latijnse kruis (met langere onderbalk), het Griekse kruis (gelijke armen), het orthodoxe driebalkkruis, het Andreaskkruis (X-vorm), en het krucifix (kruis mét corpus). Elke traditie heeft eigen kruisvormen en -betekenissen.

Praktisch gebruik

Het kruis is overal in de christelijke cultuur aanwezig. Op kerktorens, als halsketting, in klassieke kunst, op begraafplaatsen, en als kruisteken bij het gebed. In katholieke en orthodoxe kerken neemt het kruisbeeld (krucifix) een centrale plaats in. In de protestantse traditie wordt vaak een leeg kruis getoond - als teken dat Jezus is opgestaan. Katholieken tonen het kruisbeeld mét Jezus als herinnering aan Zijn offer. In de Nederlandse cultuur zijn kruisen zichtbaar in het straatbeeld van vooral Zuid-Nederland: wegkruisen, veldkapellen en kruisbeelden. In het noorden zijn ze minder prominent aanwezig, wat de confessionele geschiedenis van het land weerspiegelt.

Categorie: Jezus & verlossing

Gerelateerde begrippen

Verder op GeloofLex