Uitverkiezing

Uitverkiezing betekent dat God mensen roept.

Het benadrukt Gods initiatief, niet menselijke prestatie.

Context

Uitverkiezing (predestinatie) is de theologische leer dat God van eeuwigheid af heeft bepaald wie behouden zal worden. Het is een van de meest bediscussieerde en verdeeldheid zaaiende doctrines in het christendom. Paulus schrijft over uitverkiezing in Romeinen 8-9 en Efeziƫrs 1. Augustinus ontwikkelde de leer verder in zijn strijd tegen Pelagius, die meende dat de mens uit eigen vrije wil voor God kan kiezen. Augustinus benadrukte dat redding volledig Gods initiatief is. Calvijn systematiseerde de uitverkiezingsleer tot de 'dubbele predestinatie': God verkiest sommigen tot behoud en verwerpt anderen. Dit werd een kernstuk van de gereformeerde theologie, vastgelegd in de Dordtse Leerregels (1618-1619). De arminianen (remonstranten) verzetten zich en benadrukten de menselijke keuzevrijheid.

Praktisch gebruik

In de Nederlandse gereformeerde gezindte - van de PKN tot de Gereformeerde Gemeenten - speelt uitverkiezing een belangrijke rol. In bevindelijk-gereformeerde kringen kan het leiden tot onzekerheid: 'Ben ik wel uitverkoren?' De nadruk op Gods soevereiniteit kan zowel troostend als beangstigend zijn. In evangelische kringen wordt uitverkiezing minder benadrukt. Daar staat de menselijke keuze centraal: 'Kies vandaag wie u dienen wilt.' Het debat tussen calvinisten en arminianen gaat in Nederland nog steeds door. In de pastorale praktijk is het belangrijk om de uitverkiezingsleer te verbinden met Gods liefde en genade, niet met angst en onzekerheid.

Categorie: Bijbel & theologie

Gerelateerde begrippen

Verder op GeloofLex