Canon

De canon is de verzameling boeken die samen de Bijbel vormen.

Deze selectie groeide in de vroege kerk.

Context

De canon is de verzameling boeken die binnen een religieuze traditie als gezaghebbende Schrift worden erkend. In christelijke context gaat het om de boeken van het Oude en Nieuwe Testament die samen de Bijbel vormen. Het woord canon betekent oorspronkelijk iets als maatstaf of richtlijn. De canon is niet in één keer vastgesteld. In de joodse traditie groeide erkenning van heilige geschriften over langere tijd. In de vroege kerk gebeurde iets vergelijkbaars met de geschriften over Jezus en de apostelen. Boeken werden gelezen, doorgegeven en getoetst op herkomst, inhoud en gebruik in de kerk. Het onderwerp canon raakt aan vertrouwen, traditie en gezag. Welke boeken horen erbij en waarom juist die? Dat is niet alleen een historische vraag, maar ook een theologische. Het laat zien dat de Bijbel niet zomaar een losse verzameling religieuze teksten is, maar een bundel die binnen geloofsgemeenschappen is ontvangen en afgebakend.

Praktisch gebruik

In Nederland speelt het begrip canon meestal op de achtergrond, maar het wordt relevant zodra mensen vragen stellen over bijbelvertalingen, apocriefe boeken of het ontstaan van de Bijbel. Dan blijkt dat de Bijbel niet letterlijk als compleet boek uit de hemel is gevallen, maar via een historisch proces is gevormd. Voor veel gelovigen versterkt dat juist het begrip van de Bijbel. Het maakt duidelijk dat kerkelijke tradities, overlevering en gebruik een rol hebben gespeeld in de erkenning van bepaalde boeken. In protestantse kring ligt vaak nadruk op de 66 bijbelboeken. In rooms-katholieke context is de canon breder. In lessen, geloofsgesprekken en online uitleg is canon een sleutelbegrip, omdat het helpt om verwante vragen te begrijpen: waarom zijn sommige teksten wel of niet opgenomen, wat is het verschil tussen canoniek en apocrief, en hoe verhoudt gezag zich tot geschiedenis?

Categorie: Bijbel & theologie

Gerelateerde begrippen

Verder op GeloofLex