Vreze des Heren

De vreze des Heren is diep respect voor God.

Het gaat niet om angst, maar om ontzag en vertrouwen.

Context

Vreze des Heren is een oude bijbelse uitdrukking die meestal niet simpelweg angst betekent, maar ontzag, eerbied en diepe erkenning van Gods grootheid. In vooral de wijsheidsliteratuur van de Bijbel wordt het beschreven als begin van wijsheid. Omdat het woord vreze in modern Nederlands snel aan bang zijn doet denken, ontstaat er vaak misverstand. In veel contexten gaat het niet om paniek of slavische angst, maar om een houding van nederigheid, ernst en respect. Tegelijk bevat het begrip wel een besef dat God niet gereduceerd kan worden tot iets kleins of vrijblijvends. Historisch had deze uitdrukking veel gewicht in prediking, catechese en geloofstaal. In modern taalgebruik komt het minder vaak voor, maar inhoudelijk blijft het aanwezig in vragen naar eerbied, afhankelijkheid en wijs leven voor Gods aangezicht.

Praktisch gebruik

In Nederland wordt vreze des Heren vooral nog gehoord in reformatorische, orthodox-protestantse en bijbelgetrouwe contexten. Buiten die kring klinkt het woord vaak oud of zwaar. Daarom kiezen veel uitleggers tegenwoordig voor termen als ontzag voor God of eerbied voor God. Voor gewone gelovigen is de praktische betekenis dat geloof niet alleen gaat over vertrouwen, troost en nabijheid, maar ook over ernst, grenzen en het besef dat God niet maakbaar is. Dat kan juist helpen tegen oppervlakkigheid. In gesprekken met jongeren en zoekers helpt het om uit te leggen dat dit begrip niet vraagt om voortdurende bangheid, maar om een manier van leven waarin wijsheid, nederigheid en respect samenkomen. Zo kan een oud woord in de Nederlandse context opnieuw verstaanbaar worden.

Categorie: Bijbel & theologie

Gerelateerde begrippen

Verder op GeloofLex