Orthodoxe kerk

De orthodoxe kerk is een familie van oude christelijke kerken die zichzelf zien als dragers van het oorspronkelijke, apostolische geloof. Volgens het christelijk geloof binnen de orthodoxe traditie draait kerk-zijn niet alleen om wat je gelooft, maar ook om gebed, liturgie, gemeenschap en geestelijke vorming.

Met "orthodoxe kerk" bedoelen mensen meestal de oosters-orthodoxe kerken, zoals de Grieks-orthodoxe, Russisch-orthodoxe, Servisch-orthodoxe en Roemeens-orthodoxe kerk. Dat zijn zelfstandige kerken die met elkaar verbonden zijn in geloof, sacramenten en bisschoppelijke leiding. Er is dus niet één wereldwijde orthodoxe kerk met één pausachtig hoofd, maar een gemeenschap van kerken. Christenen in de orthodoxe kerk geloven dat hun traditie teruggaat op de eerste eeuwen van het christendom. De Bijbel is belangrijk, maar wordt gelezen binnen de bredere heilige overlevering van de kerk: de uitleg van kerkvaders, concilies, gebeden, liturgie en geestelijke praktijk. Dat maakt de orthodoxe kerk voor veel mensen tegelijk oud, mystiek en sterk geworteld.

Waarom het ertoe doet

De orthodoxe kerk laat een vorm van christendom zien waarin schoonheid, traditie en geestelijk leven onlosmakelijk verbonden zijn. Voor wie het christendom wil begrijpen voorbij westerse kaders, biedt de orthodoxe traditie een rijke en verrassende ingang.

Context

De eredienst is een van de opvallendste kanten van de orthodoxe kerk. Diensten zijn vaak plechtig, met gezongen gebeden, wierook, iconen en veel symboliek. Een icoon is geen gewone religieuze afbeelding, maar een venster naar het geloofsgeheim waarnaar zij verwijst. Voor buitenstaanders kan dat onbekend aanvoelen. Voor orthodoxe christenen is het juist een manier om met heel het lichaam en heel de ziel te bidden. Ook de spiritualiteit speelt een grote rol. Christenen binnen de orthodoxe traditie geloven dat het doel van het geloof niet alleen vergeving is, maar ook groei naar vereniging met God. Dat klinkt groot, maar het gaat heel concreet over bekering, gebed, vasten, nederigheid en liefde voor de naaste.

Praktisch gebruik

De orthodoxe kerk is wereldwijd een van de grootste christelijke tradities en speelt ook in Nederland een zichtbare rol, onder meer door migratiegemeenschappen en bekeerlingen. Wie iets wil begrijpen van het christendom, kerkgeschiedenis of religieuze kunst, komt vroeg of laat bij de orthodoxe kerk uit. Voor zoekers is de orthodoxe kerk vaak interessant omdat zij een alternatief laat zien voor een puur rationele of puur moderne geloofsbeleving. Je ziet er een vorm van christendom waarin schoonheid, ritme, stilte en eeuwenoude continuïteit centraal staan. Tegelijk roept dat vragen op. Juist daarom helpt een heldere uitleg: wat je ziet in een orthodoxe kerk, heeft bijna altijd een theologische betekenis.

Categorie: Kerk & geschiedenis

Gerelateerde begrippen

Verder op GeloofLex