In veel westerse landen is Kerstmis het grootste christelijke feest - cultureel, commercieel en emotioneel. Maar in de oosters-orthodoxe traditie, en theologisch gezien in vrijwel alle christelijke stromingen, is Pasen het belangrijkste feest. Hoe komt dat?
De reden is theologisch: zonder de opstanding zou de geboorte van Jezus geen verlossende betekenis hebben. Paulus schrijft aan de gemeente in Korinte: 'Als Christus niet is opgewekt, is uw geloof zinloos' (1 Korintiërs 15:17). De geboorte is het begin van het verhaal, maar de opstanding is de kern. Kerst viert dat God mens werd; Pasen viert dat de dood werd overwonnen.
In de orthodoxe kerk wordt dit verschil zichtbaar in de liturgie. De voorbereiding op Pasen duurt veertig dagen (de Grote Vasten), gevuld met vasten, gebed en inkeer. De Paasnachtviering begint in volledige duisternis en eindigt in licht en vreugde. Kerstmis wordt wel gevierd, maar met minder liturgisch gewicht en zonder dezelfde intensiteit van voorbereiding.
In de westerse context heeft Kerstmis een grotere culturele lading gekregen door tradities als kerstbomen, cadeaus en familiebijeenkomsten. Die gebruiken zijn grotendeels niet-theologisch van oorsprong. Het verschil in nadruk zegt dus meer over cultuurgeschiedenis dan over theologie. Veel westerse theologen erkennen dat Pasen ook in hun traditie theologisch zwaarder weegt.
De verhouding tussen Kerst en Pasen raakt aan het kerkelijk jaar, de betekenis van de opstanding en de vraag wat het christelijk geloof in de kern is. Het is geen concurrentie tussen twee feesten, maar een kwestie van theologische rangorde.
Categorie: Basis van het geloof