Gebrokenheid

Gebrokenheid is dat het leven niet is zoals het bedoeld was. Het begrip beschrijft de werkelijkheid van pijn, onrecht, ziekte en dood die deel uitmaken van het menselijk bestaan. In de christelijke theologie is gebrokenheid het gevolg van de zondeval: de verstoring van de oorspronkelijke harmonie tussen God, mens en schepping.

Het christelijk geloof erkent gebrokenheid én wijst op herstel. Gebrokenheid is niet iets dat ontkend of wegverklaard hoeft te worden. Het Bijbelse verhaal begint met een goede schepping (Genesis 1-2), gevolgd door een breuk (Genesis 3). De rest van de Bijbel vertelt het verhaal van Gods plan om die breuk te helen. Gebrokenheid is zichtbaar in persoonlijk lijden, in verstoorde relaties, in maatschappelijk onrecht en in de kwetsbaarheid van de schepping.

Context

Het begrip gebrokenheid is verwant aan, maar breder dan het begrip zonde. Waar zonde wijst op menselijke schuld, omvat gebrokenheid ook het lijden dat mensen overkomt zonder eigen toedoen. In de theologie van de 20e eeuw, met name na de Tweede Wereldoorlog, werd gebrokenheid een belangrijk thema. Theologen als Jürgen Moltmann schreven over een 'gekruisigde God' die de gebrokenheid van de wereld deelt. In de pastorale zorg wordt gebrokenheid erkend als startpunt: niet ontkennen wat er is, maar een weg zoeken naar hoop en herstel.

Praktisch gebruik

Het erkennen van gebrokenheid is voor veel mensen een bevrijdende ervaring: je hoeft niet te doen alsof alles goed is. In kerken is er steeds meer ruimte voor het delen van kwetsbaarheid, in kringen, pastorale gesprekken en in de liturgie (bijvoorbeeld door klaagpsalmen). Gebrokenheid wordt niet als eindpunt gezien, maar als een plek van waaruit God werkt. Veel christenen ervaren dat juist in hun gebrokenheid Gods genade het meest tastbaar wordt.

Categorie: Kern van het geloof

Gerelateerde begrippen

Verder op GeloofLex